Lisanssız Elektrik Üretimi
Lisanssız elektrik üretimi, Türkiye'de üretim lisansı almadan elektrik üretilebilmesini sağlayan düzenlemedir. Başta konut ve işletme çatı GES'leri olmak üzere kendi ürettiği elektriği tüketenleri kapsar. Başvuru, bağlantı, mahsuplaşma ve ihtiyaç fazlası enerjinin bedellendirilmesine ilişkin kuralları belirler.
Lisanssız elektrik üretimi, Türkiye'de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan (EPDK) üretim lisansı almadan elektrik üretilebilmesini sağlayan rejimdir. 12 Mayıs 2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile düzenlenir. Çatı GES projelerinin neredeyse tamamı bu kapsamda yürütülür.
Temel amaç öz tüketimdir. Üretim tesisi bir tüketim noktasıyla ilişkilendirilir; gücü o noktanın bağlantı kapasitesi ve tüketimine göre değerlendirilir. Amaç tüketicinin kendi ihtiyacını karşılamasıdır. İhtiyaç fazlası satışının projenin temel gelir modeli olması hedeflenmez.
Başvuru şebeke işletmecisine yapılır. Dağıtım şirketine veya organize sanayi bölgesine başvurulur. Bağlantı uygun bulunursa çağrı mektubu alınır. Ardından bağlantı anlaşması imzalanır, tesis kurulur ve işletmeye geçmeden önce kabul işlemi tamamlanır.
Mahsuplaşma ekonomik sonucu belirler. Nisan 2026 değişikliğiyle, 1 Mayıs 2026'dan itibaren mesken dışı tesislerde saatlik mahsuplaşmaya geçilmiştir. Mesken abonelerinde aylık mahsuplaşma sürer. Mahsuplaşma sonrası kalan fazla enerji ilk on yıl boyunca görevli tedarik şirketi tarafından YEKDEM kapsamında satın alınır. Mesken dışı gruplarda bedelli fazla enerji, sahanın tüketimiyle bağlantılı bir sınır içinde değerlendirilir.
Kurulum firmaları için neden önemli?
Saatlik mahsuplaşmada aynı çatı GES'in fabrikaya sağladığı ekonomik değer, aylık hesapta görünenden çok daha düşük olabilir. SolarVis Türkiye tarifelerini abone grubuna göre modeller; saatlik yük ve üretim verisi varsa saatlik mahsuplaşma uygular. Bedelli fazla enerji sınırını ay ay takip eder ve proje dosyası için tek hat şeması oluşturur. Ayrıntılar için Türkiye tarifeleri ve mevzuatına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- Lisanssız üretim kapsamında kimler GES kurabilir?
- Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında ağırlıklı olarak kendi ihtiyacı için elektrik üreten konutlar, işletmeler, fabrikalar ve tarımsal tesisler GES kurabilir. Üretim tesisi bir tüketim noktasıyla ilişkilendirilir. Gücü, bu noktanın bağlantısı ve tüketimiyle birlikte değerlendirilir.
- Mayıs 2026'dan itibaren lisanssız GES'te mahsuplaşma nasıl yapılıyor?
- 1 Mayıs 2026'dan itibaren mesken dışı lisanssız tesislerde mahsuplaşma saatlik yapılır. Her saatte şebekeye verilen ve şebekeden çekilen enerji o saat içinde dengelenir. Mesken abonelerinde aylık mahsuplaşma korunmuştur. Saatlik yapı ticari ve sanayi tesislerinde öz tüketimin ve bataryanın değerini artırır.
- Mahsuplaşma sonrasında kalan ihtiyaç fazlası enerjiye ne olur?
- Tesisin ilk on yılında görevli tedarik şirketi tarafından YEKDEM kapsamında, abone grubu için belirlenen fiyat esasıyla satın alınır. Mesken dışı gruplarda bedelli değerlendirilen fazla enerji, sahanın tüketimiyle bağlantılı bir sınıra tabidir. Sınırın üzerindeki enerji için ödeme yapılmaz.